MEPUTSO: 80
NAKO: 2½ diiri
Lephephe le, le na le matlakala a 21.
LEPHEPHE LA BOBEDI (P2)
DITAELO LE TSHEDIMOŠO
Badišiša ditaelo ka šedi.
O kgopelwa go bala letlakala le ka tlhokomelo pele o thoma go araba dipotšišo.
O se ke wa leka go bala lephephe ka moka.
Lebelela diteng letlakaleng le le latelago gomme o laetše dinomoro tša dipotšišo tša dingwalo tšeo o ithutilego lenyaga.
Ka morago ga moo, bala dipotšišo gomme o kgethe tšeo o nyakago go di araba.
Lephephe le arotšwe ka dikarolo tše THARO:
KAROLO YA A: Theto 
KAROLO YA B: Padi 
KAROLO YA C: Papadi 
Latela ditaelo tšeo di hwetšwago mathomong a karolo ye nngwe le ye nngwe ka kelohloko.
Araba dipotšišo tše TLHANO:
Tše tharo go tšwa go KAROLO YA A
E tee go KAROLO B le
E tee go KAROLO C
Nomora dikarabo tša gago go swana thwii le ka fao dipotšišo di nomorilwego ka gona ka gare ga lephephe la dipotšišo.
Thoma karolo ye nngwe le ye nngwe letlakaleng le lefsa.
Ngwala ka bothakga le ka mongwalo wa go balega.
Botelele bja dikarabo tše telele:
KAROLO YA A: 250 - 300
KAROLO YA B le C: 400 - 450
Botelele bja dikarabo dipotšišong tše kopana:
Kabo ya meputso e tla šoma bjalo ka sehlahli sa botelele bja karabo yeo e letetšwego.
Nako yeo e ukangwago:
KAROLO YA A: metsotso 40
KAROLO YA B: metsotso 55
KAROLO YA C: metsotso 55
KAROLO YA A: THETO
Direto tšeo di bonwego: Araba dipotšišo tše PEDI fela.
NOMORO YA POTŠIŠO
POTŠIŠO
MEPUTSO
(Ge ke gopola)
Potšišo ye telele
GOBA
(Morwalo)
Potšišo ya setsopolwa
GOBA
(Mphe Matšatši)
Potšišo ya setsopolwa
GOBA
(Kgwathi)
Potšišo ya setsopolwa
LE
Sereto seo se sa bonwago: Araba potšišo e TEE fela.
(Re fetšwa ke eng?)
Potšišo ye telele
GOBA
(Mophološwa)
Potšišo ya setsopolwa
ELA HLOKO: Mo KAROLONG YA B le YA C, araba potšišo e TEE ye telele le e TEE ya setsopolwa.
KAROLO YA B: PADI
Araba potšišo e TEE fela.
(Lenong la Gauta: Padi 1)
Potšišo ye telele
GOBA
(Lenong la Gauta: Padi 1)
Potšišo ya setsopolwa
GOBA
(Ngwana wa Mobu: Padi 2)
Potšišo ye telele
GOBA
(Ngwana wa Mobu: Padi 2)
Potšišo ya setsopolwa
GOBA
(Lešitaphiri: Padi 3)
Potšišo ye telele
GOBA
(Lešitaphiri: Padi 3)
Potšišo ya setsopolwa
GOBA
Potšišo ye telele
GOBA
Potšišo ya setsopolwa
KAROLO YA C: PAPADI/TERAMA
Araba potšišo e TEE fela.
(Naga ga di etelane: Papadi 1)
Potšišo ye telele
GOBA
(Naga ga di etelane: Papadi 1)
Potšišo ya setsopolwa
GOBA
(Lehufa: Papadi 2)
Potšišo ye telele
GOBA
(Lehufa: Papadi 2)
Dira leswao la (v) go lenanetekolo le le latelago go kgonthišiša ge eba o lateletše ditaelo gabotse.
KAROLO
NOMORO YA POTŠIŠO
PALO YA DIPOTŠIŠO TŠEO DI ARABJAGO
TSHWAYO
A: Theto
Direto tšeo di bonwego
A: Theto
Sereto seo se sa bonwago
B: Padi
Potšišo ye telele goba ya setsopolwa
C: Papadi
Potšišo ye telele goba ya setsopolwa
ELA HLOKO: Mo KAROLONG YA B le C, araba potšišo e TEE ye telele le e TEE ya setsopolwa.
KAROLO YA A: THETO
DIRETO TŠEO DI BONWEGO: Araba tše PEDI fela 
DIRETO TŠEO DI SA BONWAGO: Araba se TEE. 
POTŠIŠO 1
Araba dipotšišo tše PEDI fela.
DIRETO TŠEO DI BONWEGO: Kgetha tše PEDI fela.
Ngwala tshekatsheko yeo e kgodišago ya sereto se 'Ge ke gopola' go ya ka dintlha tše di latelago:
Kgetho le tirišo ya mantšu
Tshwantšhokgopolo
Ge ke gopola - TA Magolego
Re khudušitšwe ka kgang ya tlou,
Dilori tša rutla metse,
Ra gapa magomo ka maoto,
Ra re re fihla Rossenekal dieta tša fela ...
Ako mpotše gore Mapogo ke kae?
Pele mohlape e le wa mabudi, magomo le dimeila.
Ge ke gopola noka' Mmitse,
Thaba tša Ube tšona di nkgaola pelo.
Go fihla nkile ra fihla boyo bjoo re išwago,
Ra itira moeng o nakadimaripa,
Ra re re bone kgwedi,
Ra ba ra etša tšhipa ra taga
Re bontšhitše go taga ka dikolo le ditliniki,
Gore mohlaba' borena ke wo,
GOBA
POTŠIŠO 2
SETSOPOLWA A
Bala sereto se ka kelohloko gore o tle o kgone go araba dipotšišo tša go latela.
Go rwala ke mo ke rwele,
Ke tšhitšhila ke tšhitšhila ke nnoši.
E sa le go sobela ya pele,
Ka mo di hlaba di šielana,
Go tla ba gwa kotimela ya seswai.
Ya senyane yona ke koma,
Ke nyepollo ya thaikgolo ya bophelo,
Yola le yena ke mohlodi wa tšona,
Hleng bjale di ntebane ke nnoši?
Hleng bjale yena o a hwahwanka?
Ke yola o ya godimo le fase,
La gagwe lesego le feta tekanyo,
Wa gagwe mmele o sa itekanetše.
Ke yola o gata a gatoga,
Nna ke yo a gogagogago dinao.
Nkabe le yena a ntikiša,
A kwe tšeo re di kwago,
A bone tšeo re di bonago,
A fihle moo re fihlago.
Ke yo o itlhokotše,
Tša ka nke ga di mo ame,
Ka moso o tla be a okaokela,
A galefa bokatau,
Melao a bea a sa fetše,
Nke morwalo o be o rwelwe ke yena.
Moreti o nyaka go tšweletša molaetša ofe ka sereto se?
Ke morwalo wa mohuta mang woo go bolelwago ka wona mo seretong?
Mo mothalothetong wa 6 moreti o re: 'Ya senyane ke koma'. Na o šupa eng ka mmolelwana wo?
Ke poeletšomodumo efe yeo e tšweletšwago methalothetong ya 7 le 10?
Efa leina la sekapolelo seo se šomišitšwego mothalothetong wa 28.
GOBA
POTŠIŠO 3
Badišiša ditematheto tše ka šedi gore o kgone go araba dipotšišo tša go di latela.
SETSOPOLWA B
Tlogolwana di kgamathetše maša' tsebo,
Nala di tla magapu go šetše mekiti.
Mohlomongwe re ka kopanya,
Matsogo ke a Gago.
Mphe moya, mphe kgotso ya matšatši.
Tšhukudu le phukubje, ka otopedi,
Mogopo o be o tee, thobela morena!
A o mphilego ke bapetše ka ona,
Ke ketile diketo ka ona,
Morabaraba ke woo ke iteilego ...
Efa moko/molaetša wa sereto se.
Tsopola methalotheto ye MEBEDI go tšwa seretong yeo e hlatselago gore sereti se tšofetše.
Hlaloša gore sereto se ke sa mohuta mang o be o fe lebaka la karabo ya gago.
Sereti se dirišitše kgetho le tirišo ya mantšu ka bokgwari. Tiiša kgonthe ya taba ye o lebeletše mothalotheto wa 1.
GOBA
POTŠIŠO 4
SETSOPOLWA C
E gangwa ke mang?''
E gangwa ke nna Kgwathi 'a masogana,
Phaahle yo mošweu diatla le matsogo;
Kgarebe e ja naye ka kgang e sa rate;
Gobane tšhila tša gagwe ke lebese,
Wa segohlola bošego;
Manaba a šwahla mehlare,
Ba tloge ba šwahlile mohlare wo mošoro mongana,
Ba re ba tsoga ba tsoga le mekgayo mahlong;
Ge ba re le teilwe ke mang?
Ba re ke kgoši.
A ke kgoši efe gobane motseng go be go le seila na?
Tlogela go sepediša matšeke;
A lle borrago bogologolo,
Ba gešo ba šala ba ipata ka diphao.
Go thwe le dilomi ga ba di tšhabe.
Ke serogolwane sa mahuba se a ithagaraga;
Ka ragela maswiswi ntlong;
Ge o bona ke phatologa ka difata nkwethamaga;
O tsebe gore mpa ke lenono.
E tlilo go hlatšetša bana ...
Tsopola boitsebišo bjo bo tšwelelago ka morago ga fomula ya matseno mo seretotumišong se.
Hlaloša ka moo kgetho le tirišo ya mantšu di dirišitšwego ka gona methalothetong ya 14 le 23.
Na sereti se šupa eng ka mantšu a: 'go sepediša matšeke' mo mothalothetong wa 14?
Hlaloša ka moo tshwantšhišo goba kgakantšho e dirišitšwego ka gona mothalothetong wa 6.
LE
DIRETO TŠEO DI SA BONWAGO: (KE KGAPELETŠO)
POTŠIŠO 5
DIRETO TŠEO DI SA BONWAGO: Araba se TEE.
Araba potšišo ye TELELE GOBA ya SETSOPOLWA.
Sekaseka sebopego sa sereto se se latelago.
Re Fetšwa Keng? - MJ Mojalefa
Madi a falala a tlala dinokaneng;
E ila kgethologanyo mogolong le monyaneng;
Bona ba a fela, fela ke bomang?
E tlogile Sekgoweng ya thathela magaeng,
Ba gailwa wa ponyane tšatšing le moriting,
O tee babedi bona ba topša,
Kgolegong ba dula ba sa dule;
O gona kua godimo ba se mo rumule;
Ba utamela rena e sego Yena;
Mohla' tša bopudi, ke bofelo lena!
GOBA
POTŠIŠO 6
Badišiša sereto se se latelago gomme o arabe dipotšišo.
Wa go tseba ditaba tše ke mang?
Wa lefase le lona o a ikaketša;
Hleng le Morwamotho ga se a phopholetša;
O mang o itherago mophološwa?
Wa re o phološitšwe ka eng?
Ruri, wa širela ka phološo go bitša lenyalopharo!
Wa itshetla sehuba selebaneng gararo!
Yona e re utama o mpitše mo Leineng!
Letšatši le gona la bohle,
La ba kunyakunyago le ba phelago ka gohle;
Re tlo kopana gona go Mogoroši.
Ke nna goba wena goba rena,
Wa go bewa setulong sa Kgoši?
Ke mogaugelwa fela pele ga Morena.
Tšweletša moko wa sereto se ka boripana.
Ke sekapolelo sefe seo sereti se se dirišitšego kudu mo seretong se? Hlaloša gore ke ka lebaka la eng o realo.
Efa maikutlo a sereti malebana le seretwa se.
Tsopola poeletšo yeo e tšwelelago methalothetong ya 1 le 2 o be o fe le mohola wa yona.
PALOMOKA YA KAROLO YA A:
KAROLO YA B: PADI
Araba potšišo ye TELELE GOBA ya SETSOPOLWA. Botelele bja karabo ye telele e be mantšu a 400 - 450.
POTŠIŠO 7
Sekaseka dimelo tša baanegwa ba ba latelago:
GOBA
POTŠIŠO 8
Bala ditsopolwa tše ka šedi gore o tle o kgone go araba dipotšišo.
SETSOPOLWA A
Ke lephodisa goba motho ofe yo a ka re thibelago ge re rata go go tšea gonabjale le go ya go go takametša ka magageng fao setopo sa gago se ka se tsogego se bonwe ke motho? O se ke wa forwa ke tabana tšeo tša bošilo tša gore motho o hwetše bogale ka fao hee ... hee ... moya wa gagwe o ka se tsoge o hwile - o tla hwa mo ke lefaseng! O tla hwa rena ra šala re rutla bophelo re se na taba le wena e bile re lebetše gore go ile gwa ba le setlaela sa go swana nago. Goba o forwa ke ge ba re basadi ba tla go llela ba re o be o le motho wa go loka? Go thušang go llelwa mola o tlogetše mathabo a lefase le ka moka mme le dillo tše o sa di kwe le go di kwa? Gona sello ke eng? Megokgonyana ya letswai ke yona e ka bago ya go gapeletša gore o tsenye bophelo bja gago kotsing ka tsela ye? O na le bophelo bjo tee, nku, ka fao o reng o bapala ka bjona ka tsela ye?''
Le bomang gabotse gomme ke ka lebaka la eng le rata go nthibela mo nyakišišong ya molato wo?'' Ka botšiša ka lentšu le lenyenyane le lesesane.
Yeo ga se taba ya gago! Rena re a botšiša gomme wena o a araba gwa fela go le bjalo. Sa gago ke go phetha ditaelo fela gomme o tla ikhwetša o bolokegile go feta lentšu le 'kudu.' Manganga le mahlajana le mathaithai o a ntšhe ka moka ka mo hlogwaneng ya gago.''
Ke taelo efe yeo mohlaselwa a e fiwago ke mohlasedi wa gagwe?
Ke thulano ya mohuta mang yeo e tšwelelago mo tiragalong ye? Fahlela.
Na ke tikologo efe yeo e tšwelelago mo setsopolweng se? Fahlela karabo ya gago ka mabaka a MABEDI.
Hlaloša moya wo o renago mo setsopolweng se.
Hlatholla ka fao diteng tša setsopolwa di tswalanago le morero wa padi ye ka gona.
Bjalo ka mmadi, ke maikutlo afe ao a go aparelago ge o bala setsopolwa se? Šitlela karabo ya gago.
SETSOPOLWA B
Tšatšing la mathomo ke be ke ile go begela Nnaniki ka tša lehu la Mdi Maleka. Tšatšing la bobedi ke be ke no itshepelela fela.'' Ka realo ka letšhogo ke ekwa gore bjale gona ke swerwe. Ke be ke sa nagane gore maphodisa a ka be a mpeile leihlo.
O be o no itshepelela, morwa? Ge e le gore o be o no itshepelela fela, gona go lokile fela o swanetše gore o hlokomele gore o sepela kae le gona bjang, neng. Ke na le kgopolo yeo e sa tekemego ya gore ke wena o hlasetšego Nnaniki - fao ga ke na pelaelo. Gonabjale o bakwa le badimo kua bookelong. Ge a ka hwa, o tla be o lebanwe ke molato wa polao, ge a ka se hwe, o tla be o lebanwe ke molato wa go leka go bolaya. Ke na le kgopolo ya go go tswalelela eupša ga ke ešo ka ba le bohlatse bjo bo lekanego go ka go iša thapong. Re swaragane le diphatišišo gomme ge re ka dio hwetša bohlatse bjo bo lekanego, re a go tswalelela.''
Fela sersanta ...''
Ke kgopolo efe yeo sersanta a nago le yona mabapi le tlhaselo ya Nnaniki?
Na setsopolwa se se amana bjang le molaotheo wa naga mabapi le go swarwa ga mosenyi?
Go ya ka kwešišo ya gago, tlhaselo ya Nnaniki le polao ya Mmatšhego di amana bjang le thulaganyo ya padi ye?
Ka boripana hlatholla seo se tšweletšago thulano mo setsopolweng se.
GOBA
POTŠIŠO 9
Sekaseka dimelo tša baanegwa ba ba latelago:
Phankga
Lahlang
Mokhura
GOBA
POTŠIŠO 10
Badišiša ditsopolwa tše ka tsinkelo gore o kgone go araba dipotšišo tše di di latelago.
SETSOPOLWA A
Motlogolo, taba ya gago e kwala gabotsebotse. Ebile madi a ka a a bela ge ke e gopodišiša gonabjale. Motšwadinageng yo a ka se re iše felo. Ngwana wa rena o tla re fišegela ka baka la madi ao a re tlemagantšego, a bilego a re rokagantše. Re swanetše go e phafogela taba ye.'' O realo a šetše a ema ka maoto, a kokomogile o ka re ke senana. O bile o hunne le matswele se nkego o ntweng.
Lekomofere lela ke kgale le re dirile kgogwanarobala, o a rereša, motlogolo. Le swanetše go kobakoba ka morago ga gago, o le gapeletše go dira tšeo e lego kgale le swanetše go re direla tšona. Ge le palelwa re tla bona ka ge le etshwa lehlole, gomme re tla le laetša tsela ya go ya gagabolona, ra thwala yo mongwe. Ke selo mang, le tatagolona re sa mo tsebe? Lahlang o re dira dinku, eye? A ka tla a go ema ka pele ge o nyaka go tšwetša bana beno pele? Banna! Ke tla botša Mafamo taba ye ka pela. Ke tseba gore yena o tla e fofiša bjalo ka sesasedi mo motseng.'' O šikinya hlogo.
Tsopola mantšu a MABEDI ao a laetšago kgethollo le lenyatšo mo temaneng o be o bontšhe gore a šupa eng ge a dirišitšwe ka tsela ye.
Polelo ye e dirišitšwego mo e laetša eng ka tswalano ya baanegwa ba setsopolwa se? Hlaloša ka botlalo.
Hlatholla moya wo o renago mo o be o tšweletše seo se hueditšego gore seemo se be ka tsela ye.
Ka boripana hlaloša seo se hlotšego thulano yeo e tšweletšwago ke seboledi.
SETSOPOLWA B
Ga a na le molato le wo monnyane. Taba ye e lego gona ke gore mošemanyana yola Phankga, ka baka la boikgogomošo le mahlajana a gagwe a go se tsebalege, o nyaka go ba hlogo ya sekolo se. Bjale, go itaetša gabotse gore o swanetše go be a butšweditše yo malomeagwe, Mokhura le Mafamo gore ba emaemele taba ye. Bjale boMafamo, ka go tšewa ke madi, ba budulogile bjalo ka dipetla, ba phurunkana le motse wo ba re: ''Ga re nyake lekomofere, re nyaka ngwana wa mobu wo. Re nyaka Phankga e eba hlogo ya sekolo se!'' Ba bolela le ditaba tše ntši tša maaka ka Lahlang. Na Lahlang a ka no thoma go ba sebodu ngwaga wo, ge ba re ke motlapa? O ba phafošeditše bana mengwaga ye ka moka, gomme lehono ba mo leboga ka go mo tswirinyetša le go mo tshwela ka mare.''
Ge Mogafi a etshwa magala a, Ranthwešeng o fela a mo dumela ka hlogo. O kgotsa ge Mogafi a tiiša gore ditaba tše di thomilwe ke Phankga. Ka pelong o a belaela ka go tseba Mokgalabje Mootli e le motho wa go loka, wa go hloya bomenemene le diphapano.
Na tikologo ye e tšwelelago mo setsopolweng se ke ya mohuta mang? Fahlela ka mehlala ya maleba.
Go ya ka moo o badilego padi ye, na Phankga le Lahlang ba feleleditše kae?
Ge e be e le wena Lahlang maikutlo a gago e be e tla ba afe ge o ekwa o bitšwa lekomofere?
Ge o be o le Lahlang ke sephetho sefe seo o bego o tlo se tšea ge seemo sa ditaba se le ka tsela ye?
GOBA
POTŠIŠO 11
Sekaseka dimelo tša baanegwa ba ba latelago:
Mphoka
GOBA
POTŠIŠO 12
Badišiša ditsopolwa tše ka tsinkelo gore o kgone go araba dipotšišo tše di di latelago.
SETSOPOLWA A
Pelo ya gagwe e a opa, gobane o amuša kgobogo, o amuša thubamotse yeo a sa tsebego gore e tlile go feletša kae. Ngwana wa gagwe o swarwa ke letšhollo bjalo ka bana ka moka, o swarwa ke monyalo le mooko le lehlatšo bjalo ka bana ka moka. Bjalo ka bana ka moka o tshwenywa ke hlogwana a be a tshwenywa ke dipong le lekgokgo, aowa, a ga se tšona dikgodišo hle gomme? Pelo ya gagwe ruriruri e rurugile; ge ngwana a fela a fišafiša a realo, ga a dume ge a ka ba kaone - o duma ge bolwetši bo ka feta nae gore bosasa a se tlo setlega pelo ge tswalelabanneng e farelwa ge a swanetše go bewa setulong sa rragwe. Aowii, Khutšišo o nagantšhwa ke eng taba ya mohuta woo malapa ka moka a na le dika tša wona fela go agilwe go se ne molato? A a nagane ka mokgwa woo, gobane taba ge e se ya go lebana, o kgona go e laodiša o fela o re ge nkabe e le nna ke be ke tla re , ba boletše bagologolo ge ba re mosegasegole tena, naa gageno ga di gona.
Ke ka lebaka la eng ge go thwe ngwana yo a amušwago mo ke kgobogo ebile ke thubamotse? Hlaloša.
Bontšha ka fao tshwarompe ya Tšhwahledi e thulanago le ditokelo tša masea go ya ka molaotheo wa naga ye.
Re alele maikutlo a gago mabapi le dingaka tša setšo go lebeletšwe go belegwa ga Tšhwahledi.
Ge nka be o le Khutšišo o be o tla dira eng go rarolla pharela ye?
Na diteng tša temana ye di fapana bjang le mmolelo wo o rego 'mmago ngwana o swara thipa ka bogaleng'?
SETSOPOLWA B
Monna wa seboledi wa lehlakoreng la Tšhwahledi a ntšha lentšu la bušuana a re: ''Bakgaga ba ba psila, go bona mang le mang gore meetse a bilogile. Ka gona a ka nwewa ke mang yo a hlomago bjang? Seo se a bilošitšego se tsebja ke mang le mang, gomme selabi seo se swanetše go ntšhwa gore meetse a kgone go seka gape a tle a nwewe ke rena ka moka bjalo ka pelepeleng. Ke mang yo a sa tsebego ge kgoši go buša mošemane yo mogolo ka lapeng la setšhaba leo mosadi wa lona e lego ngwana wa kgoši yoo mmagwe a nyetšwego ka magadi a setšhaba ka moka ga sona? Naa mo setšhabeng se re thomile neng go se nyale mosadi wa mohuta woo ge bjale re gakanegile bjalo ka meetse a a lego moeteng? Banna ba gešo, a re phohlišeng dipelo, a re se be kgano yeo go thwego kgano o reng o šikologa seolo, bohubedu o bo tšere kae? Re fela re re se ke segagaborena, sela ga se sona, mme lehono afa re swere sona sa gaborena? Re dikhudu tše bjang tše di lekago go lahla legapi, re ditšhipa tše bjang tše di ganago go taga mohlabeng wa gabotšona? Ka ntle ga lehloyo le bohwirihwiri, ka lerato le tlhompho go setšhaba se sa morwa' Mphaga, nna ke re kgoši ke Tšhwahledi, morwa wa pele wa Taudi le Khutšišo ka lapeng le le nyetšwego ka magadi a setšhaba''.
Na seboledi se šupa eng ge se re, 'meetse a bilogile'? Hlaloša.
Hlaloša ka moo thulano ye e tšwelelago mo e tsošitšego kgakanego, ebile e le lešitaphiri setšhabeng se sa Bakgaga.
Na temana ye e amana bjang le morero wa padi ye?
Na ke sephetho (bofelo) sefe seo se tšerwego mabapi le bothata bjo bo tšwelelago mo setsopolweng sa ka godimo?
Tsopola sekapolelo sa tshwantšhanyo mo temaneng o be o se hlaloše.
GOBA
POTŠIŠO 13
Sekaseka dimelo tša baanegwa ba ba latelago:
Swele
Mahlatse
Nkuke
GOBA
POTŠIŠO 14
Badišiša ditsopolwa tše ka šedi gore o tle o kgone go araba dipotšišo.
SETSOPOLWA A
Ba go mo kwešiša le bona ba bile gona gomme ba se lese go mo kwela bohloko. Ba be ba dira seo ba kgahlwa le ke gore Thušanang o be a ba thekga. Ka go realo gwa tsoga ngangišano ye telele magareng ga dihlophana tšeo tše pedi. Le ge go le bjalo ga se ba palelwe ke go fihlela sephetho. Ka moka ba kwane gore Maolela o ne molato. Go tšwela pele ba kwana gore molato wa gagwe o itharolotše ka ge a kgonne go tšea matsapa a go buša ngwana yoo. Ba be ba lemoga gabotse gore ga se mang le mang yo a ka bago le sebete sa go tšea kgato ya mohuta woo. Le ge go le bjalo ba ile ba kwana gore setšhaba se swanetše go tsebišwa taba yeo. A ke re ke sona seo se bego se ngaya metetepa le mešwana maloba mo se tšwele lesolo la go mo nyaka? Ka go realo morwarre wa Teku o ile a tšea phalafala a e bea molomong gomme a e tlatša moya. Ge a fetša a itia tshipi ya go e felegetša.
Na Thušanang le ngwana yoo go thwego go ile gwa begwa ka timelo ya gagwe ba tswalana bjang?
Tikologo ye e tšweletšwago ke setsopolwa se ke ya mohuta mang? Fahlela.
Hlaloša ka boripana ka moo molato wo o sekwago mo setsopolweng se o tšweletšago kgodišo ya bothata mo pading ye.
Na pheletšo ya molato wa Maolela e bile eng? Fahlela.
Efa maikutlo a gago mabapi le go bušetša Naledi ga gabo ke Maolela.
SETSOPOLWA B
Go tlogeng ga gagwe Tselatšhweu, Swele o ebetše lebaka leo e ka bago kgwedi a sa lokelwe ke selo. Go se lokelwe ke selo re ra gona go se hwetše tulo ya go nyaka go swana le moo a tšwago ntshe. Sehla e be e le selemo. Ka go realo o be a phela a kolobile gola a se ne dikobo tše dingwe. Go phela ka go koloba moo gwa mo tlela le malwetšana a go se re selo. Malwetšana ao ge a kopana le melomo ya go khumoga a dira gore gohle mo a tsenang gona batho ba mo kwele bohloko. Ba be ba laetša seo ka go mo fa dijo le ge e le gore ba be ba sa dumele go mo fa marobalo. Ba be ba tšhoga gore ka le le latelago ba ka no hwetša a ba tlabile gomme ba tla di arabela. Ba bangwe ba be ba belaela gore a ka be a fokola monaganong gomme le ntshe ba boifa gore a ka lala a ba makatša. Ka go realo o be a itshekamela ka fase ga maporogo le mafelong a go tšhela makhura a difatanaga. Nakong ye nngwe ge e šetše e ena gabotse o be a utama ka mathuding a batho, bo re go sa a wele tsela
Go ya ka fao o badilego padi ye ka gona ke eng seo se tlošitšego Swele kua Tselatšhweu?
Bontšha ka moo kgatako ya ditokelo tša bana le basadi e tšweletšwago ke Swele mo pading ye.
Na ge e be e le wena o phela ka mokgwa wo Swele a phelago ka gona, o be o tla dira bjang ka seemo se sa ditaba?
Na bophelo bjo Swele a bo phelago bo tswalana bjang le morero wa padi ye?
PALOMOKA YA KAROLO YA B:
KAROLO YA C: PAPADI
POTŠIŠO 15
Araba potšišo ye TELELE GOBA ya SETSOPOLWA. Ge o kgethile potšišo ye telele go karolo ya B, araba potšišo ya setsopolwa karolong ye. Botelele bja karabo ye telele e be mantšu a 400 - 450.
Legae la bomotho ga le na bosehlana. Sekaseka kgonthe ya kgopolo ye ka go anega ka moo morero wa papadi ye o amanago le mathata ao a fahlogelwago ke bafaladi dinageng tša ka ntle. Tšama o šitlela ka mehlala ya maleba. (Mantšu a e ka bago a 400 - 450).
GOBA
POTŠIŠO 16
Badišiša ditsopolwa tše ka šedi gore o tle o kgone go araba dipotšišo tša go latela.
SETSOPOLWA A
O bona re ka thoma ka efe?
Nna ke be ke bona nke taba ya bafaladi ke yona ya mathomo ye e tlogago e tlabatlabiša dibete. Bana ba rena o ka re e tla ba bakgopedi nageng ya gabobona.
Wa tla wa tšwa ka taba. O ka re o bone kgopolo tša ka.
Ke šetše ke akantše seo re ka se dirago tabeng yeo. Ke lekile go tshwa la ka palamenteng ya go feta, fela ka ge rabadia e be e le yo mongwe, ka gafelwa ka thoko gwa thwe moeng ke hlare se bogale.
Ke thaba go kwa gore le wena o šetše o kile wa e fa mafahla a gago.
Ke la ka leo. A re se hlwe re dikadika. Selepe se reme, mellwane e segwe. Mofaladi a tle a tsebe gore ke yena mokgopedi. A se lebale gore ge a filwe maengwana a godingwana e tla ba a sammaruri.
Lebakeng la go feta ge yola Mphaka a hlatlošetšwa maemong a rabadia, ke lekile go thibela taba yeo ka ge ke tseba gore re na le masogana ao a sa tšogo phetha dithuto tša go lekana le tša gagwe. Fela le gona mo ke ile ka botšwa ge ke na le poelomorago.
Ge e le yoo yena e bile o a ipona. Le mo lese, ke tla mmintšha ka koto le tee.
O rerešitše. Re swanetše go ba tsatsela bjalo ka phiri. Re ba tšitlanye pele ba ithera.
Na go rerwa eng mo setsopolweng se?
Hlaloša mebolelwana ye:
Re ba epela moreo
Re ba tšitlanye pele ba ithera
Tsopola mohlala wa tshwantšhanyo mo temaneng, o be o o hlaloše.
Polelo ya Letsota e tšweletša moya wa kgethollo le semorafe go batšwantle. Na e ka ba ke nnete? Fahlela ka mohlala o TEE go tšwa setsopolweng.
Na poledišano ye e amana bjang le morero wa tiragatšo ye? Etšwa tema.
SETSOPOLWA B
Mphaka:
Mphaka:
Mphaka:
ge motswadi wa gago a ka go itiela manxa gona ga go se se ka go lokelago lefaseng. Eupša ge a lokolotše pelo le moya, gona ditsela tša gago di tla phadima tša bulega.
O hloname, mme o homola sebakanyana
Le reng nke le tshwenyegile Tholo?
O šišinya hlogo O a tseba mogatšaka, ge ke gopola ka ga lešika lešo, nakong ye nngwe ke ikhwetša ke tlaletšwe ke sa tsebe pele le morago.
O tlalelwa ka tshwanelo moo gona Tholo. Mogologolo wa bogologolo o be a di bone ge a re: ''Legae la bomotho ga le na le bosehlana.''
Gae ke gae. Le ge motho a ka garama le dilete, a lokologa moyeng, a fiwa mahumo le maemo dileteng di šele, moya wa gagwe o tla fela o mmotša gore mo ga se gageno.
Ga go kgonthe ya go feta yeo. Go boima go lebala metswalle ya gago le bagwera ba gago ka moka. Le ge mohlomong mo ba lego ntshe ba ka be ba eswa lebate, ba ikhomotša ka go bogela botse bja naga ya gešo -boMatome le boMabolepu, boSepitsi le Sepitsana boModimolle thaba' badimo. Leo ke lona lehumo la bona la pelo. Ge tša masa di ba reteletše ba ikhutša moriting wa tšona ba kgopela tlhakodišo go bona le go yena.
Na mohola wa poledišano ke ofe mo papading?
Bontšha ka moo go tšwa ga Mphaka ka difate tša Bonwatau go tšweletšago thulaganyo ya papadi ye ka gona.
Efa bohlokwa bja ditšhupasefala tiragatšong bjalo ka ge di dirišitšwe mo poledišanong ye.
Hlaloša mebolelwana ye bjalo ka ge e dirišitšwe mo setsopolweng se:
Ge tša masa di ba reteletše
GOBA
POTŠIŠO 17
PAPADI 2: Lehufa - P Mothupi: 
Laetša ka moo leina la tiragatšo ye, 'Lehufa', le tšweletšago morero wa papadi ye ka gona. Fahlela karabo ya gago ka mehlala ya maleba go tšwa papading ye.
GOBA
POTŠIŠO 18
Badišiša ditsopolwa tše ka tsinkelo gore o kgone go araba dipotšišo tše di latelago.
SETSOPOLWA A
Bala setsopolwa se se latelago gore o tle o arabe dipotšišo.
Ntlogeleng:
Ntshepe:
Ntlogeleng:
Ntshepe:
Ntlogeleng:
Ntshepe:
Ntlogeleng:
Ntshepe:
Ntlogeleng:
Ntshepe:
O tsene ke sa itebetše ka nagana gore ke ditsotsi, mogatšaka.
Go thoma neng go eba le ditsotsi mo gae? Bjale gona le wena o a ikwa gore o mpotša a matalatala. Go ntaetša gore go na le se o bego o se dira mo dieteng tša ka. (O bona thokwana kgauswi le dieta) Bjale thokwana ye yona ke ya eng? A o šetše o kgoga motšoko wa dinko, Ntlogeleng? Gona o thomile neng?
O topa thokwana Thokwana ye ke ya ...
Tliša mo ke bone! (O a mo amoga)
Ke sehlare sa hlogo, mogatšaka.
Sehlare sa hlogo ya ga mang? A o na le seopahlogwana, mosadi tena? Gona se go thomile neng?
E thomile maabane ge re etla malaong.
Ya re go go thoma maabane wa reka sehlare kae ka gore e be e le bošego?
Ke be ke dutše ke na le sona, mogatšaka.
O a se dupa A! Ka banna! Ke kgale ke go bona gore o a loya, moloi tena! O bona se sengwe Bjale se sona ke sa eng? Le sona o se gomiša dinkong Kgane maabane ge o be o nkga o be o itloditše ka selo se?
Na Ntlogeleng o a rereša ge a re sehlare seo Ntshepe a se bonego kgauswi le dieta tša gagwe ke sa hlogo? Fahlela.
Na dihlare tšeo di hweditšwego di swerwe ke Ntlogeleng di amana bjang le morero wa papadi ye?
Go ya ka fao o badilego papadi ye ka gona Ntlogeleng le Ntshepe ba feleleditše kae?
Na maikutlo a gago ke afe malebana le poledišano ya Ntlogeleng le Ntshepe? Fahlela.
SETSOPOLWA B
Lerato:
Ntshepe:
O mmušetša morago Aowa, Meneer, batho ba tlo reng ge o latswa lerama la ka? O lebelela sešupanako sa letsogo. Ke go bone bjale gona, Meneer. A ke boele kua mošomong ka gore mo ba lego ba ka be ba nnyaka. O ntšhitše mahlo dinameng. O tšwa ka sefatanageng ebile o a tloga.
O sepele gabotse, Rato. (O šala a bolela a nnoši) Eya, ke mathateng bjale. Monna wa Lerato o nyaka go mpolaya! Gona ke bolaelwa eng ka gore nna ga ke ratane le Lerato? (Setunyana a ile le monagano) Taba ye nngwe ye e sa mphetišego gabotse ke ye ya Lerato ya gore a ka loga leano la go bolaya monna wa gagwe gore a šale a ipshina le nna. (O a homola o a nagana) E sego gore Lerato o a nthata? (O šikinya hlogo) Ge e le gore o a nthata gona ke tlo mmona. Le nna ke thoma go mo rata bjale. Ke gore ke tlo fetša ke dirile eng gona mo? A ke mmotše gore ke a mo rata goba bjang? A ge nka re ke a mmotša a ntsogela pudi ke tlo reng? Eupša ke swanetše go mo laetša gore ke a mo rata. Nka se no hwela lefela, ke tlo mo utollela gore ke a hwa ka yena. Aowa, gore ke dipitsi re tlo bona ka mebala. (O lebelela sešupanako) Bjale gona ke kgale ke dutše ka sefatanageng. Le batho ba tlo ba ba makala gore ke duletšeng. A ke fologe ke tsene ka kantorong. (O a fologa o leba kantorong ya gagwe)
Na o bona o ka re mongwadi o swantšhitše baanegwa ba go ya le ka mediro ya bona?
Na moya wo o fokago gare ga Ntshepe le Lerato setsopolweng se ke wa mohuta mang? Fahlela.
Hlaloša tikologo yeo e tšwelelago mo setsopolweng se, o be o fahlele ka mohlala wa maleba.
Ke ka lebaka la eng thulano ya Ntshepe e le ya ka gare? Fahlela.
Go ya ka fao o badilego papadi ye Ntshepe le Lerato ba feleditše kae ka sekgotse sa bona?
PALOMOKA YA KAROLO YA C:
PALOMOKA YA TLHAHLOBO:
